Ảnh minh họa: Sgtt

Cơn sốt lãi suất đã dừng lại từ mấy tuần nay với các kỳ hạn ngắn được “hy sinh” giảm trước. Chẳng hạn tại ACB, lãi suất huy động VND kỳ hạn một tuần giảm từ 16,72% xuống 15%/năm, 2 tuần từ 17% xuống 15,5%/năm, 3 tuần từ 17,2%/năm còn 16,5%/năm. VP Bank, Techcombank cũng giảm lãi suất huy động VND ở hầu hết kỳ hạn. Đến nay, ít nhất tám ngân hàng đã giảm lãi suất cho vay, mức giảm từ 0,5 – 1%/năm.

Lãi suất đang trên đà tuột…

Nhưng bù lại, các ngân hàng tăng cường tung ra các chương trình khuyến mãi lãi suất, tăng tiện ích các gói tiết kiệm cho khách hàng. Chẳng hạn ở Eximbank, lãi suất kỳ hạn một năm chỉ có 18,24%, nhưng khi cộng lãi suất thưởng vào lên tới 18,84%.

Liên tục trong nhiều tuần qua, báo cáo hoạt động tiền tệ hàng tuần của ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho thấy lượng thanh khoản của các ngân hàng đã tạm ổn, NHNN vẫn tiếp tục cho vay tái cấp vốn nhằm hỗ trợ thanh toán và nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu về vốn của các doanh nghiệp, thực hiện các phiên chào mua giấy tờ có giá trên thị trường mở.

Lạm phát trong tháng 7 giảm và có những dự báo tốc độ tăng giá sẽ giảm trong thời gian tới. Các chuyên gia cho rằng đây là thời điểm mà không ít ngân hàng sẽ tận dụng để giảm lãi suất đầu vào, đỡ gánh nặng lãi suất đầu ra trên vai doanh nghiệp.

Một giám đốc ngân hàng cho rằng về tinh thần thì NHNN bật đèn xanh để các ngân hàng giảm lãi suất. Theo đó, được biết sắp tới NHNN sẽ có hướng dẫn cụ thể để các ngân hàng thương mại cố gắng giữ giá vốn hợp lý để giảm lãi suất cho vay.

Ông Võ Văn Châu, tổng giám đốc ngân hàng Phương Đông (OCB) cho biết OCB đang đau đầu trước bài toán giảm cả hai đầu lãi suất. Ông dự đoán một điều khả quan là khả năng người dân sẽ không còn rút tiền chạy lòng vòng nếu các ngân hàng có giảm lãi suất. “Nhưng rõ ràng việc giảm lãi suất huy động là mâu thuẫn với chỉ số lạm phát. Thế nên phải cân đo đong đếm kỹ càng”, ông nói.

… nhưng khó trượt dốc

Tiến sĩ Nguyễn Quang A cho rằng, việc nhiều ngân hàng đang giảm lãi suất cho vay có gây áp lực lên các ngân hàng khác hay không thì phải xét lại. Theo đó, hạ lãi suất hiển nhiên sẽ giúp ngân hàng cho vay nhiều hơn.

Nhưng đối với những ngân hàng còn tiền gửi dồi dào thì không cho vay là áp lực vốn. “Giảm hay không còn tuỳ thuộc vào mỗi ngân hàng. Tuy nhiên, sẽ khó có làn sóng các ngân hàng giảm lãi suất huy động, hoặc có giảm cũng chỉ giảm rất nhẹ”, ông Nguyễn Quang A nói.

Lý giải điều này, trước nhất ông cho rằng các ngân hàng phải tính tới lạm phát vẫn “đe doạ” ở mức tính dự kiến hơn 27% trong năm nay. Thứ hai, phải tính tới việc ngân hàng giảm lãi suất vì động cơ gì.

Có vài ngân hàng đã giảm lãi suất cho vay, nhưng lại đặt ra điều kiện vay khắt khe hơn. Và các khoản cho vay thực ra có tăng lên hay không thì không ai biết. “Nếu các khoản cho vay tăng lên thì đó là tín hiệu tốt. Còn vẫn đều đều, giống như cũ thì đó cũng chỉ là biện pháp làm đẹp con số”, ông nói.

Hiện nay, lãi suất cơ bản trên cơ sở tính toán, dựa vào lãi suất trên thị trường liên ngân hàng, dựa vào lãi suất nghiệp vụ thị trường mở, dựa vào bình quân hoạt động huy động vốn của các tổ chức tín dụng để hình thành.

Theo ông Hồ Hữu Hạnh, khả năng lãi suất cơ bản trong tháng tới có thay đổi hay không phụ thuộc nhiều yếu tố, trong đó có chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8.
Về lãi suất cơ bản, ông Nguyễn Quang A cho biết ông không đồng tình về việc vẫn áp dụng lãi suất cho vay trần đối với ngân hàng. Theo ông, quy định không cho vay quá 150% lãi suất cơ bản chỉ nên áp dụng cho vay giữa người dân với người dân với nhau, chứ không phải giữa ngân hàng và khách hàng của ngân hàng. “Nếu phá bỏ lãi suất cho vay trần, có thể làm lợi thêm cho nền kinh tế vài tỉ USD”, ông nói.

Ông khẳng định vấn đề lãi suất sắp tới là quan trọng, nhưng không phải là vấn đề quan trọng hàng đầu. Mà vấn đề đặt trọng tâm số một là doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực tư nhân, có tiếp cận được với nguồn vốn ngân hàng hay không. Sau đấy mới là lãi suất.

“Lãi suất nên để cho người cho vay và người đi vay thoả thuận với nhau. Đấy là quyền tự chủ kinh doanh của ngân hàng thương mại, không phải việc của Chính phủ”, ông nói.