- Ngày 3/3 Chính phủ đã nghe báo cáo về đồ án quy hoạch Hà Nội. Ý kiến Thủ tướng về đồ án này thế nào, thưa ông?

- Vấn đề lớn mà Thủ tướng đồng ý về mặt chủ trương là Hà Nội sẽ phát triển theo mô hình đô thị trung tâm (khu vực trung tâm tính từ vành đai 3, đường Phạm Hùng vòng xuống Thanh Xuân, trở vào khu Hồ Gươm). Một chuỗi đô thị sẽ phát triển sát sông Hồng về phía Bắc men theo phía đông vành đai 4, chạy xuống Hà Đông và vòng về Thanh Trì.

Vấn đề thứ hai là xây 5 đô thị vệ tinh gồm Hòa Lạc, Sơn Tây, Xuân Mai, Phú Xuyên - Phú Minh và Sóc Sơn. Các khu đô thị này sẽ được kết nối bằng các trục giao thông, ví dụ như trục Láng - Hòa Lạc đang làm rất rộng. Tới đây còn có trục Thăng Long, nối đường Hoàng Quốc Việt cắt Phạm Hùng, chạy lên Ba Vì, trục đường 6 cải tạo mở rộng, trục Xuân Mai về Hà Nội, phía Nam có đường quốc lộ 1A, 1B kết hợp các đô thị vệ tinh với nhau.

Hệ thống giao thông sẽ rất thông suốt, trong tương lai người dân sẽ không thấy có sự phân biệt giữa Hà Nội với Hà Tây cũ nữa mà ở đâu cũng có những điều kiện sống tốt.

Theo ông Toàn, hạ tầng, các trục lộ giao thông là việc tiên quyết và phải làm đầu tiên để giảm thiểu ách tắc. Ảnh đường Láng - Hòa Lạc: Hoàng Hà.

- Vậy đô thị vệ tinh nào được ưu tiên xây dựng trước?

- Việc triển khai đôi thị vệ tinh được phân kỳ theo các giai đoạn 2010-2020, 2020-2030 và 2030-2050. Do liên quan tới việc khai thác các nguồn vốn nên sẽ có đô thị phải xây trước, có cái phải xây sau.

Theo tôi, đô thị Hòa Lạc là thuận lợi nhất vì đường Láng - Hòa Lạc trong năm 2010 là hoàn chỉnh. Thứ 2 là đô thị này có lõi là Đại học Quốc gia rộng tới 1.000 ha. Chính phủ cũng đã chuẩn bị các dự án đầu tư xây dựng. Khi cái quan trọng là lõi đã rồi thì Hòa Lạc có điều kiện để phát triển hơn.

- Trong quy hoạch này vấn đề đô thị dọc 2 bên bờ sông Hồng được tính toán ra sao?

- Đô thị hai bờ sông Hồng đã được cập nhật vào đồ án quy hoạch chung này. Nhưng do đồ án quy hoạch hai bờ sông Hồng được lập khi chưa có sự mở rộng địa giới hành chính thủ đô nên khi sáp nhập rồi thì tính toán về mật độ xây dựng, dân cư sẽ có sự thay đổi. Tại những trục đường, tuyến vành đai xanh sẽ không có nhà nữa. Ví dụ, quy hoạch ở khu vực Hồ Tây nhìn thẳng sang bên kia sông Hồng trước đây có nhiều nhà cao tầng nhưng khi cập nhật vào đồ án quy hoạch chung thì tư vấn kiến nghị giảm mật độ và càng không xây dựng càng tốt.

Ông Nguyễn Đình Toàn: "Hòa Lạc là địa điểm thuận lợi nhất để xây dựng đô thị vệ tinh đầu tiên của Hà Nội". Ảnh: Nguyễn Hưng.

- Trung tâm hành chính trong tương lai được đặt tại đâu?

- Đồ án quy hoạch có 2 nấc, quy hoạch Hà Nội tới năm 2030 và tầm nhìn 2050. Dự kiến sau 2030 với trục Thăng Long kết thúc ở chân núi Ba Vì, gần Hòa Lạc thì trung tâm hành chính sẽ ở đấy.

- Sau 2030 mới tính đến việc chuyển bộ, ngành ra khỏi trung tâm, liệu có quá xa không thưa ông?

- Không phải sau 2030 chúng ta mới xây khu hành chính ở Ba Vì. Từ nay tới lúc đó sẽ có chương trình giãn dần các bộ, ngành ra khỏi trung tâm thành phố. Ở khu vực Mỹ Đình dự kiến chỉ bố trí một số cụm cơ quan. Với điều kiện đất nước hiện tại mà chuyển toàn bộ trung tâm hành chính ra bên ngoài là điều không khả thi.

- Trong quy hoạch do tư vấn đưa ra, bản sắc của đô thị Hà Nội trong tương lai đã được tính toán như thế nào?

- Bản sắc là văn hóa, thể hiện ra bên ngoài bởi không gian, cảnh quan, kiến trúc. Sự kết hợp giữa văn hóa Thăng Long và văn hóa Xứ Đoài thì tư vấn cũng đã nghiên cứu.

Ví dụ xuyên suốt trục Thăng Long đưa lên Ba Vì ngoài chức năng giao thông cho các phương tiện thì trục đường này sẽ được xây dựng những đoạn rất rộng, tới 300-400 mét, ở giữa là những bảo tàng, thư viện, công viên... Những đoạn khác phải nhỏ lại chỉ để đóng vai trò giao thông. Người ta sẽ tái hiện không gian văn hóa của Thăng Long và Xứ Đoài như là một sự kết nối. Ngoài ra còn phải nghiên cứu bảo tồn kiến trúc khu vực làng Đường Lâm (Sơn Tây), phố cổ.

Theo Đồ án Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050, Hà Nội sẽ là đô thị hạt nhân, là trung tâm chính trị, văn hóa, lịch sử, dịch vụ, y tế, đào tạo chất lượng cao của cả nước. Trong đó, thành phố lõi lịch sử được kiểm soát bảo tồn nghiêm ngặt các di sản di sản văn hóa Thăng Long cổ và lối sống truyền thống của người Hà Nội, khống chế kiểm soát mật độ và tầng cao xây dựng.

Hình thành 5 đô thị vệ tinh là Hòa Lạc, Sơn Tây, Xuân Mai, Phú Xuyên - Phú Minh và Sóc Sơn có dân số từ xấp xỉ từ 21 vạn đến 75 vạn người mỗi đô thị. Trong đó Hòa Lạc là đô thị khoa học, nơi tập trung trí tuệ và công nghệ tiên tiến nhất của Việt Nam, là trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao của cả nước...